شهرکابل (پژواک، ٣حوت٩٠): امروز مصادف با سوم حوت، سى و دومين سالروز قيام مردم کابل در برابر تجاوز قشون سرخ شوروى سابق، و يک روز تاريخى و فراموش ناشدنى است.

در سوم حوت سال ١٣٥٨ هجرى شمسى، کمتر از دو ماه از تجاوز قشون سرخ شوروى بر افغانستان گذشته بود که شبهنگام، هزاران شهروند کابل بر بام هاى شان برآمده و بر ضد متجاوزين شعار و نعرۀ تکبير سر دادند و بعداً اين قيام به بخش هاى ديگر شهر، توسعه يافت.

شاهدان عينى ميگويند که اين قيام، به قيمت خون صدها تن و زندانى شدن تعداد ديگرى انجاميد و مردم نشان دادند که به هيچ صورت نمى خواهند که کشور شان تحت اشغال و ظلم  بيگانگان قرار بگيرد.

به گفتۀ آنها، اکثر مردم با دست خالى و بعضى ديگر با چوب و تبر، به طرف تانک هاى شوروى مى دويدند و تانک ها را با سنگ مى زدند و يکى پى ديگر، بر اثر تيرباران عساکر شوروى از پا درمى آمدند.

در روز سوم حوت علاوه بر بزرگسالان، دختران و نوجوانان مکاتب نيز در مظاهره اشتراک نمودند، که بعضى آنها جان شان را از دست دادند.

فيض محمد يکتن از باشنده گان جوى شير شهر کابل، که بر اثر فير عساکر شوروى پايش زخمى شده بود، گفت: ((کسى به فکر مرگ نبود، همه براى سر دادن در راه وطن شان، بيرون شده بودند. ((

حاجى عزيزالله يکى از موسفيدان باشندۀ شهرکابل، درحاليکه اين روز را يک روز تاريخى و فراموش ناشدنى خواند، گفت: ((تاريکى ايجاد گرديده بود، از هر طرف صداى چيغ، شعارها عليه روسها و نعرۀ الله اکبر شنيده ميشد، در اين نعره ها صداى زنان، اطفال و مردان يکجا شده بود.))

به گفتۀ وى، مردم بر بام هاى شان بالا شده بودند و حملۀ عساکر شوروى را با شعارها محکوم مى نمودند.

اين موسفيد علاوه کرد که در شب سوم حوت، تعدادى از قيام کنندگان، دو جيپ نظامى و يک تانکر تيل را در منطقه اى بين ميرويس ميدان و مسجد شاه دو شمشيره به آتش کشيدند.

قرار معلومات موصوف، از جمله مناطق غرب کابل، مردم پغمان، نيازبيگ، دشت برچى، کارته سه، ميرويس ميدان، دهمزنگ و مناطق ديگر، گردهم آمده بودند.

 در کنار سوم حوت، قيام ٢٤ حوت هرات نيز يکى از روزهاى تاريخى و فراموش ناشدنى است.

مردم مسلمان و متدين ولايت هرات، در ٢٤ حوت سال ١٣٥٧ هجرى شمسى، بر ضد حکومت تحت الحمايۀ اتحاد شوروى سابق، به پا خاسته و سينه هاى پاک شان را در مقابل بمباردمان طيارات جنگی و شليک سلاح های پيشرفتۀ روسی، سپر ساخته و حدود ٢٤ هزار تن جان باختند.