کندز ، تخار، مزار
آژانس خبرى پژواک، ٢٥عقرب
تجاوز جنسى ، قتل وانواع مختلف جرايم در ولايات شمال، روبه افزايش بوده و اين وضعيت، نگرانى شديد مسؤولين حقوق بشر وامور زنان را بر انگيخته است.
نهاد های مدافع حقوق بشرميگويند که در جريان امسال، ده ها قضيۀ خشونت عليه زنان و دختران به شمول تجاوز جنسى و قتل دراين ولايات شامل جوزجان، فارياب، کندز، سرپل، بلخ و تخار صورت گرفته است.
اين نهاد ها و زنانى که مورد خشونت قرار گرفته اند، ادعا دارند که عاملين همچو تجاوزها بخاطرى که زورمند اند دستگير نمى شوند و اگر دستگير هم شوند، در بدل تاديه پول رها ميگردند.
مليحه ٢٢ ساله، يکتن از زنان ولايت جوزجان که قربانى تجاوز جنسى شده است در مصاحبۀ نوار ويديويى که توسط سازمان حقوق بشر افغانستان در کابل (AHRO) اخيراً تهيه شده و بدسترس آژانس خبرى پژواک قرارگرفته،ادعا دارد که پنج تن بر او تجاوز جنسى نموده اند.
مليحه ميگويد: (( درپاکستان شوهرم از ديگر مردان پول ميگرفت و آنها از من استفادۀ جنسى ميکردند. همرايش جنجال کردم ،من را لت و کوب کرد ،مجبور شدم به کابل آمده وخود را به جنايى تسليم کنم . يک سرباز بنام متين مرا برد به خانه اش، همرايم زنا کرد. ))
مليحه ادعا دارد که اين سرباز، فرداى آن شب با چهار نفر باز براو تجاوز نمودند و وى را به حالت مرگ رها کردند .
اين زن مى افزايد که وقتيکه والدينش او را ازکابل به جوزجان بردند و او والدينش را از جريان آگاه ساخت،آنها گفتند که متجاوزين پول و قدرت دارند و زور کسى بر آنها نمى رسد.
خانم مغفرت صمیمی،مسؤول ساحوى سازمان حقوق بشردر ولايات جوزجان، فارياب و سرپُل، با محکوم نمودن همچو تجاوزات ، وضعیت زنان را بسیار نگران کننده خوانده و به آژانس خبرى پژواک گفت که اخيراً يک مرد، بر مبينه دختر شش ساله در ولسوالى خان چارباغ فارياب نيز تجاوز جنسى نموده است.
صميمى ادعا کرد که ولسوال خان چارباغ در بدل اين تجاوز، مبلغ يکصدهزار دالر امريکايى رشوت گرفته و مرد متجاوز را آزاد گذاشته است.
وى ميگويد که طى چند ماه اخير٦ تجاوز جنسى، ٣ مورد قتل و ١٦ مورد فسخ نامزدى دختران ، ٤٧ قضيۀ لت و کوب زنان و ٣ لواطت بر پسران به دفتر آنها درج شده است .
نورمحمد ١٧ ساله باشندۀ يکى از قريه هاى شهر شبرغان که به دفتر حقوق بشر در جوزجان مراجعه کرده بود، گفت که دو تن که از سوى افراد مسلح حمايت ميشوند، بعد از لت وکوب زياد،بر او تجاوز جنسى ( لواطت) کردند، آنها يکتن از عاملين را دستگير نمودند،اما او بعد از رشوت دادن، رها شده است.
خانم صميمى ميگويد: (( هدف ما اينست که جلو همچو تجاوزات گرفته شود و همچو مظالم و خشونتها از طريق رسانه ها انعکاس داده شود و مسببين آن مجازات شوند تا براى ديگران عبرت باشد.))
به گفتۀ وى ، شوهران، خانمهاى شانرا و والدين دختران شانرا در بدل پول ميفروشند که اين خود يکى از موارد جدى خشونت و نقض حقوق زنان است.
یکتن ازباشندگان ولایت فاریاب که نخواست اسمش فاش شود، به آژانس خبرى پژواک گفت : (( يک فاميل،دختر خوردسال خود را پنجاه هزار افغانی فروخت و دختر را به جای نامعلوم بردند. دختر بسیار گریه میکرد و چیغ میزد. ))
شريفه، مسؤول ریاست زنان ولايت فارياب، نیز ضمن اظهار نگرانی از خشونت علیه زنان میگوید که گراف خشونتها علیه زنان، هر روز بلند میرود.
وی ميگويد که مواردى که برای آنها در مورد فروش دختران رسیده است حاکی از آنست که این دخترها بین سنین ٦ الی ١٦ سال قرار دارند.
اين درحاليست که به گفتۀ شاهدان عينى درماه گذشته،یکتن از باشندگان کارتۀ دوستم شهر شبرغان زمانی یک خانم را به ضرب چکش به قتل رساند که میخواست وی را مورد تجاوز جنسی قرار بدهد،اما زن از خويش مقاومت نشان داد .
همچنان چندى قبل، شوهری خانم جوانش را در ولایت فاریاب به خاطر رفتن به منزل پدرش بدون اجازه وی با ضرب تیشه به قتل رساند.
يکى ازقربانيان ديگر خشونت ، نسيمه ٣٠ ساله باشندۀ ولسوالى دشت قلعه ولايت تخار است .
وى ادعا دارد که يک پوليس عفت او را دريده و او خواستار مجازات او ميباشد.
بخاطر همين تجاوز ، يکعده مردم در ولسوالى دشت قلعه به تاريخ ١٣ عقرب دست به مظاهره زده و خواستار دستگيرى و مجازات پوليس شدند.
اماخواجه غلام غوث ابوبکر، والى تخار ميگويد که آنها اين پوليس را که مربوط قوماندانى امنيۀ دشت قلعه بود و بر نسيمه تجاوز کرده بود، دستگير و به څارنوالى معرفى نموده اند.
اما محمد ظاهر ظفرى مسؤول دفترساحوی كميسيون مستقل حقوق بشرزون شمالشرق، تجاوز بر نسيمه را تاييد نموده ، ميگويد که اقدامات دولت در جلوگيرى از تجاوزات جنسى بر زنان و دختران، مؤثر نيست.
ظفرى با نگرانى از تشديد خشونت عليه دختران و زنان ميگويد که امسال بر پنج زن و دختر در ولايت تخار تجاوز جنسى صورت گرفته است.
وى در جملۀ اين پنج مورد، از تجاوز بر يک زن ١٦ساله، باشندۀ ولسوالى دشت قلعه ياد کرد.
اين زن که خود را معصومه معرفى کرد ، مدعى است که سه ايور (برداران شوهرش) بر وى تجاوز جنسى نموده اند.
او که به رياست زنان تخار بخاطر گرفتن طلاق ازشوهرش مراجعه نموده ، ادعا کرد که شوهرش از برادران خود قرضدار بود و در مقابل چنين عمل شنيع، عکس العمل نشان نمى داد.
يکعده دختران خورد سن از فقر،غريبى و عدم توانايى در برابر متجاوزين، مورد تجاوز جنسى قرار ميگيرند.
يکى از اين دختران گلدسته ١٥ ساله باشندۀ ولسوالى بهارک ولايت تخار است .
او ادعا دارد که از سوى يک پسر ارباب، مورد تجاوز جنسى قرار گرفته است.
وى ميگويد: (( (وقتيکه مادر م بخاطر هيزم از خانه رفت و پدر و برادرم هم در خانه نبودند، ميخواستم گوسفندها را آب بدهم ، پسر٢٠ سالۀ ارباب دهنم را بست و با چاقو مرا ترساند ، هر چى کوشش کردم که خود را از چنگش نجات بدهم، مگر چند چاقو بر جانم زد و در کشتزار پِخته چند بار بر من تجاوز جنسى نمود.))
گلدسته اخيراً به شوراى ولايتى تخار در شهر تالقان عارض شده و خواستار مجازات اين پسر متجاوز گرديده است.
رزم آراء حواش رييس امور زنان تخار، علاوه بر آنکه خواهان مجازات متجاوزين است،ميگويد که ده ها همچو قضيه ،امسال در تخار رُخ داده است. اما کدام رقم مشخص وجود ندارد.
وى از يکى اين قضيه ها که قتل يک زن ايرانى توسط شوهرش در ولسوالى فرخار ولايت تخار است، ياد آور شد و گفت:(( اين زن مورد خشونت و لت و کوب شوهرش قرار ميگرفت اما از اينکه ، ورزشکار بود، شوهر بر وى غالب شده نمى توانست، تا آنکه او را يک شب ماه مبارک رمضان امسال در وقت خواب با ضرب چاقو کُشت و فرار کرد))
حواش افزود که مقتول، با يک افغان مهاجر در ايران ازدواج کرده و يکسال قبل به تخار برگشته بود و از او دو طفل بجا مانده است.
رييس امورزنان تخار ميگويد که اين زن ٢٣ ساله در امور خيريه ولسوالى فرخار نقش داشت و يک مرکز ورزشى را براى دختران در منطقه نيز ايجاد نموده بود.
حواش متذکر شد که زن ياد شده، در مکتب فرخار معلم بود و زمانيکه شاگردان خبر قتل او را شنيدند، گريه ميکردند و خواهان مجازات قاتل بودند.
مل پاسوال آقا نور کين توز آمر امنيت قوماندانى امنيۀ تخار در آن زمان گفته بود که پوليس دو تن از اعضاى فاميل شوهر اين زن را دستگير کرده تا در مورد محل بود و باش شوهر فرارى معلومات بدهند.
خشونت عليه زنان و دختران انوع مختلف داشته که لت و کوب، ازدواج هاى اجبارى مردان کلان سن با دختران خوردسن، ناقص کردن اعضاء،آتش زدن،فشارهاى فزيکى، بدنى و روانى و حتى کُشتن زنان شامل آن است.
يکى اين موارد، قتل یک زن ٣٥ ساله مادر چهارطفل باشنده کهنه قلعه ولسوالی امام صاحب ولایت کندز است که به تاريخ ١٦ عقرب، توسط دو تن ازاقاربش باضرب گلوله کشته شد.
معلم جمعه خان ولسوال امام صاحب علت اصلی این قضیه را خشونت خانواده گی وانمود کرده،ميگويد که بی بی مریم با پسر٨ ساله اش ازبازار روانه منزلش بود که توسط دوتن موترسایکل سوار، باضرب گلوله بردهنش به قتل رسید و عاملین فرارنمودند
وی افزود که بنابر تحقیقات ابتدایی و چشمدید پسر مقتول، یکتن ازعاملین که پسرعمه مریم است، بعداز یک ساعت پیگیری قضیه توسط پولیس دستگیر و تحت توقیف قراردارد .
به گفته وی، بی بی مریم که یکسال قبل ازدواج دومى نموده،ازسه ماه بدینسو با وارثین واقارب شوهر اولی اش درگیر دعوای موروثی بخاطر نفقه چهارطفل یتیمش درمحاکم بود .
ولسوال امام صاحب درحالیکه خشونت های خانواده گی را درین اواخر بیسابقه دانست، گفت که یکماه قبل، یک دخترجوان به علت خشونت دست به خودکشی زد و حدود دوماه قبل یک عروس جوان توسط شوهرش بیرحمانه به قتل رسید .
به گفتۀ وی سلطان شاه ٢١ساله شوهر اين عروس، دستگير شده است.
خشونت عليه دختران تاحدى شدت يافته که دختران در بدل سگ جنگى ربوده ميشوند.
صنوبر ١٢ ساله، حدود سه ماه قبل در ولسوالى على آباد ولايت کندز، از سوى افراد زورمند در بدل يک قلاده سگ جنگى ربوده شده و تا حال از سرنوشتش خبرى نيست .
محمدظاهر ظفرى، يک قوماندان سابق محلى بنام محمود را در ربودن صنوبر متهم نموده،ميگويد كه اين قوماندان با گرفتن يك قلاده سگ جنگی،ازنزد نعمت الله باشنده همان ولسوالی، حاضربه ربودن و تسليم دادن دخترک به نعمت الله شده و سگ را در بدل ١٥٠ هزار افغانى فروخته است.
فهیمه کاکړ رییس امورزنان ولایت کندز ،افزایش خشونت علیه زنان را نسبت به سالهای قبل بیسابقه خوانده، ميگويد که فرهنگ خشونت ستیزی علیه زنان ازقدیم در جامعه حکمفرما بوده و این فقر و بیسوادی است که عاملین اصلی رشد وافزایش خشونت علیه زنان درخانواده و جامعه شده است .
تعداد ديگر زنان از لت و کوب توسط شوهران شان شکايت دارند.
صفورا ٣٥ ساله، باشندۀ ولایت سرپل، میگوید که شوهرش بارها وی را بدون موجب و بر سر موضوعات بسيار ناچيز و کوچک مورد لت و کوب قرار داده است.
او در حالیکه بخاطر احوالپرسى خواهرش به شهر مزارشریف آمده بود، گفت: ((کاشکی زنها در این دنیا نمیبودند. ما تا چه زمان باید رنج ببریم؟ آیا گناه ما فقط زن بودن ما است؟))
احمد شاه ميرداد مسؤول بخش نظارت و بررسى از تخطى هاى کميسيون حقوق بشر افغانستان ، لت و کوب زنان و ازدواجهاى اجبارى را محکوم نموده ميگويد : (( ازدواجهاى اختيارى با رضايت، حق هر دختر و پسر است. در صورتيکه به سن قانونى خود رسيده باشند، اما ازدواجهاى جبرى، غير شرعى و خلاف حقوق بشر است.))
وى مى افزايد که دورنماى ازدواجهاى اجبارى خطر ناک بوده که برخى اوقات باعث خودسوزى و خودکُشى ها ميگردد.
اين موارد خشونت در ولايات شمال کشور در حالى انعکاس مى يابند که اخيراً حسن بانو غضنفر وزیر امور زنان با اظهار نگرانی از وضعیت زنان در افغانستان آنرا بسيار ناگوار عنوان کرد
وزير امور زنان که در گردهمايی شبکۀ مدافعان حقوق زنان افغانستان به تاريخ ١٥ عقرب در مزار شريف سخن ميگفت، هدف سفرش را به ولايت بلخ بررسی وضعیت و مشکلات زنان درولايات شمال خواند.
اين گردهمايى با شرکت بيش از دوصد زن ولايات مختلف از سوى کمشنری عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان داير شده بود.
از جانب ديگر گورگچران وردی، Gurgcharan Virdee، مسؤول نهاد مدافع حقوق زن مدیکا مندیال در ولايات شمال ، به آژانس خبرى پژواک گُفت که هشتاد درصد زنان در ولایات شمال، مورد خشونت قرار میگیرند و این خشونتها به يک عُرف مبدل شده است.
خانم وردى افزود که آنها فقط توانسته اند تا اذعان یکتعداد محدود زنان را در اين مورد روشن سازند
وى گفت: (( ما بسیار در مورد خشونت علیه زنان نگران هستیم و کوشش داریم تا این مسئله را حل کنیم. اما بسیار کار مشکل و دشوار است.))
موصوف اظهار داشت: ((جامعه افغانی چون یک جامعه سنتی و مذهبی است، زمانیکه بر یک خانم تجاوز صورت میگیرد، خود اعضای فامیلش وی را میکُشند که این بسیار رنج آور است.))
قرار معلومات وی، سروی و بررسیهای آن نهاد نشان داده است که زنان در افغانستان در قدم اول به امنیت، دوم به دفاع از حقوق و سوم به تطبیق حقوق شان نیاز دارند.
نامبرده به مسئله سوءاستفاده جنسی خانمها اشاره نموده ، میگوید که این مسئله برای آنان بسیار نگران کننده است، چراکه زمانیکه یک خانم مورد سوء استفاده جنسی قرار میگیرد، فوراً به قتل میرسد.
تجاوزهاى جنسى و ساير خشونت ها عليه دختران و زنان در حالى عنوان ميشود که هفتۀ گذشته ،کمپاين محو خشونت عليه زنان به سطح کشور در کابل اعلان شد. اما تعدادى از زنان راه اندازى همچو کمپاين ها را درجهت کاهش خشونت عليه زنها چندان موثر نمى دانند.
سازمان حقوق بشر بين المللى که مقر آن در نيويارک است، به هيئت حقيقت ياب شوراى امنيت سازمان ملل متحد که در حال حاضر ،مصروف سفر به افغانستان است، خواسته است که در کاهش خشونت عليه زنان افغان، اقدامات جدى نمايد.
اين سازمان طى گزارشى که تازه به نشر سپرده، وضعيت زنان افغانستان را ناگوار دانسته و از خشونت عليه زنان ابراز نگرانى شديد نموده است.
سرفراز، قادرى ، سيد انور و روح الله ارمان
