مقبرۀ استاد کمال الدين بهزاد

هرات

آژانس خبرى پژواک ،٨ اسد

 لوحه سنگ مزاراستاد کامل الدین بهزاد، بنیانگذار مکتب میناتوری هرات و از جمله چهره های شاخص احیاى هنر شرق که قدامت  ششصد ساله داشت، ازسوی افراد ناشناس در شهر هرات، قسماً تخریب گردید .

اصیل الدین جامی، رئیس اجرائیه ولایت هرات به آژانس خبرى پژواک گفت که  دشمنان فرهنگ وتاریخ کهن کشور، شب گذشته با هجوم برمزارکمال الدین بهزاد وبعد ازاینکه به دلایل نامعلوم موفق به بردن لوحه سنگ  مزار وی نگردیدند، به تخریب قسمتی ازاین لوح تاریخی که نام بهزاد برآن حک شده بود، اقدام نمودند.

جامى افزود که کسی تا  کنون به ظن دخالت در قضیه دستگیرنشده،اما جهت شناسایی ودستگیری عاملین این اقدام ضد فرهنگی ،هیئتی مرکب از اطلاعات وفرهنگ،قوماندانی امنیه و کارشناسان فرهنگی تشکيل گردیده است.

محی الدین ٦٠ ساله که ازسوی حج واوقاف وآبدات تاریخی ،برای نگهبانی ساحه تاریخی سید عبدالله مختار (محل دفن بهزاد)،مؤظف گردیده است به آژانس خبری پژواک گفت که یکماه قبل، یکتعداد افراد که بالهجه ایرانی صحبت میکردند با معرفی نمودن خود به عنوان کارمندان بخش آبدات تاریخی ،ازاین اثر فلمبرداری نموده بودند .

موصوف علاوه نمود که وی این اقدام را به مسؤولین دولتی گزارش نمود ومشخص شد که آنها مربوط آبدات تاریخی رياست اطلاعات و فرهنگ هرات نبودند.

نامبرده ادعا کرد که حتی بیست روز بعد ازاین موضوع، شبانه اطراف مزار بهزاد کندنکاری شده بود وشب گذشته، یکی ازافرادی که درهمان نزدیکی سکونت دارد دیده بود که یک موتر به محل نزدیک شده ولی به دلایلی مؤفق به بردن لوحه سنگ  نگردیده وآنرا تخریب نمودند...

نعمت الله سروری رئیس اطلاعات وفرهنگ هرات ،اظهارات محی الدین را تایید نمود، اما گفت که وی نمیتواند به دلیل نبود شواهد کافی، کسی را متهم کند.

سرورى قدامت این لوحه سنگ  را حدود ششصد سال ومربوط به اواخر سلطنت تیموریان عنوان نمود و تصريح کرد که این لوح، از نوع سنگ رخام سیاه است که با ظرافت منحصربه فرد به شکل صندوقی ساخته شده است.

او علاوه نمود که براین سنگ، هویت استاد بهزاد،تاریخ وفات ویکتعداد الفاظ طلب بخشش ازخداوند وبا حواشی مزین به گُل های برجسته حکاکی شده است .

بنابر معلومات سرورى، استاد کمال الدین بهزاد بانی مکتب هنری هرات به ویژه هنر میناتوری درقرن نهم هجری ودردورۀ  زمامداری سلطان حسین بایقرا وامیرعلی شیرنوایی بود و هم اکنون، ده ها اثر خارق العاده میناتوری از وی درموزیم های بزرگ جهان به ویژه در انگلستان،فرانسه ومصرنگهداری میشود.

  رئیس اطلاعات وفرهنگ هرات ميگويد که کمال الدین بهزاد با فروپاشی تیموریان وهجوم صفوی ها مجبور به ترک دیارش شد؛ که زمان طولانی را تا هنگام مرگش درشهر تبریز(ایران) به توسعه هنرمیناتورى وتربیت شاگردان سپری نمود ، بعداً جسد وی به هرات انتقال یافت و در جوارمرقد سید عبدالله  مختار(رح) دفن گردید.

براساس اثار تاریخی، بهزاد اولین کسی شناخته میشود که براثرهمکاری وهنردوستی امرای تیموری، اسلوب نقاشی معمولی را ازبین بُرد وشیوه خاص میناتور(نقاشی ریزه کاری با لاجورد،طلا وآبرنگ) را ابداع نمود که بعداً ازسوی شاگردانش درسرزمین های شرق  توسعه یافت .

  به گفتۀ  مسئوولین آبدات تاریخی، قبل ازاین نیز، اقدامات مشابه ازجمله سرقت یک لوح سنگی تاریخی درولسوالى انجیل  و حفریات خودسرانه وغیرقانونی درکازرگاه ومصلای هرات انجام شده ودرحال حاضر نیز، گزارشاتی ازادامه این روند درمناطق تاریخی ولسوالی های پشتون زرغون وگلران نيز وجود دارد.

اين درحاليست که سال گذشته ،دروازۀ چوبى زيارت پير باباى ولسوالى بلخ ولايت بلخ که قدامت چهار صد ساله و داراى نقش و نگار زيبا و کم نظير بود،  نيز توسط  افراد ناشناس به سرقت رفت .

همچنان در همان سال ،دو قالين دوازده متره که آنها هم قدامت چهارصد ساله داشتند،  از مسجد جامع ابوالنصر پارسا در آن ولسوالى به سرقت برده شد، اما مسؤولين امنيتى اين آثار تاريخى را   بدست آورده و چند تن مظنون را دستگير نمودند.

  احمد قريشى