خدمات پژواک

بخش عکاسى پژواک

پوشش خبری انتخابات

صفحه ویژۀ معادن

Afghan Peace Process Special Page

خدمات پيام هاى تجارتى پژواک

Daily Newsletter

Language
Sending Time (GMT / Kabul time)

قلعۀ تاريخى "چهل برج" به بازسازى نياز دارد

قلعۀ تاريخى "چهل برج" به بازسازى نياز دارد

Mar 28, 2012 - 11:55

شهر باميان (ژواک ٩حمل٩١): منطقۀ تاريخى "چهل برج" درولسوالى یکاولنگ ولايت باميان، که بيانگر معمارى قديمه و ساحۀ سياحتى شمرده ميشود، در معرض آسيب قرار داشته و به بازسازى و نگهدارى نياز دارد.

ولسوالی یکاولنگ درغرب مرکز بامیان و در منطقۀ دور از انظار در کنار رودخانۀ بند امیر(ولين پارک ملی افغانستان) قرار دارد. درآنجا قلعه اى به نام چهل برج که در گذشته به حيث يک قلعۀ نظامى استفاده ميشد، واقع است.

با داخل شدن به قریۀ معروف به چهل بُرج، میتوان اندازه و پیچیدگی معماری قلعه را درک نمود. این قلعه که در اطراف آن چهل برج حفاظتی دیده میشود، نظر به معلومات باستان شناسان، از دوره غورى ها و یا احتمالاً از دورۀ بودیزم "کوشانیها" بجا مانده است.

بودايى ها در ( قرون٢-٥ ميلادى) و غزنوى ها در قرون١٠-١١ ميلادى، در افغانستان امروزى حکمروايى ميکردند.

قلعۀ نظامی در بالای یک تپه قرار گرفته و در اطراف تپه، برج ها با طرح های تزئینی و سوراخ های مثلثی شکل در سه حلقه به ارتفاع ٢٠ متر احاطه گرديده و هنوزهم که مخروبۀ آن به چشم میخورد، یکی از ساحات دیدنی به حساب می آید.

تهداب این قلعۀ نظامی و برج های حفاظتی، سنگ کاری و قسمت بالاى آن از خشت خام ساخته شده است.

در بقایاى بعضی ازبرج ها که سه سال قبل توسط  دفتر ايکوتوریزم تثبیت گردیده، نقش های صورت انسان و مار دیده مشود.

ايکوتوريزم، سه سال قبل با کمک مالی دولت نيوزيلاند در باميان ايجاد شده و در جهت جذب توريزم، از جهت های مختلف کار ميکند. 

از این نقاشی ها مسوولان اطلاعات و فرهنگ بامیان و باستان شناسان، چنین برداشت دارند که قلعه به دورۀ قبل از اسلام برميگردد.

نظر به مطالعات انجام شده و متون تاریخی که در مورد این قلعۀ نظامی وجود دارد؛ دراطراف قلعه، حدود سه صد برج محافظتی اعمار شده که به مرور زمان، اکثریت این برج ها نظر به عوامل طبیعی از بین رفته است.

فعلاً بقایاى ٣٤ برج با ارتفاعات مختلف در حال سقوط و اضمحلال  و نیز بعضاً با همان نقش و نگارهای اولیۀ خود به مشاهده میرسد.

عبدالحمید "جلیا" مدیر آبدات تاریخی ریاست اطلاعات و فرهنگ بامیان ميگويد که سال گذشته، هیئتى از وزارت اطلاعات و فرهنگ آمده و منطقه را سروی کرد و برج هايی را که در معرض آسیب قرار داشت، عکس برداری نمود تا در مورد ترمیم  و یا حفاظت آن اقدام کند.

وی به آژانس خبرى پژواک گفت: يک استدیوم نیز در کنار قلعۀ نظامی وجود دارد که مساحت  آن به شش جریب میرسد و احتمال ميرود که در آن زمان منحيث محل برگزارى محافل رسمى، رقابت هاى ورزشى رزمى و يا تمرينات نظامى استفاده ميشده است.

در اطراف ستديوم،  ديوارهاى ضخيم و به ارتفاع حدود نيم الى يک متر نيز جلب توجه ميکند، که به مرور زمان رو به خرابى گذاشته و به گفتۀ مدير آبدات تاريخى باميان، آنهم در معرض نابودی قرار دارد.

جلیا علاوه کرد: ارتفاع تپه اى که چهل برج در آن واقع است، از سطح منطقه و دریای همجوار، به  ١٢٠ متر می رسد و چاهى که در بین قلعه وجود دارد، شاید از آن به عنوان انبار و ذخیره خانه استفاده میشده است.

اين چاه ، شبيه زير زمينى است که به شکل زينه از سطح زمين پايين رفته؛ اما به علتى که خاک، زينه ها را پُر کرده، طول اين زيرزمينى مشخص نيست.

مدیر آبدات تاریخی ریاست اطلاعات و فرهنگ بامیان، با ابراز نگرانی  از آينده اين محل تاريخ گفت: "اگر دولت به اين ساحۀ تاريخى رسيدگى نکند و روند طبیعی تخریب دوام پیدا نمايد، امکان دارد که اکثربرج ها و آبده های اطراف آن از بین بروند."

وی گفت: در صورتى که اين آبدۀ تاريخى به گونۀ درست حفاظت شود، ابتدا به گارد محافظتی محلی نياز است؛ چون ساحه درحدود ٧٥ کیلومتری غرب مرکز ولسوالی يکاولنگ قرار دارد و درآنجا مردم از اهمیت این آبدۀ تاریخی چیزی نمیدانند  و باید از آن حفاظت صورت بگیرد.

نظر به گفتۀ جليا، حفاری های زیادی در این تپه در جریان جنگهای گذشته نيز صورت گرفته و حتی نقش های دیواری آن توسط قاچاقبران، اره و قاچاق شده است.

ازاينکه باميان، ولايت تاريخى و باستانى است، بازسازى و حفاظت قلعۀ چهل برج ميتواند عايد خوب به مردم و دولت نيز داشته باشد.

حیدرعلی احمدی باشندۀ ولسوالى يکاولنگ و عضو شورای ولایتی بامیان گفت در صورتى که دولت به منطقۀ چهل برج توجه کند، درآمد زیادی برای مردم بامیان از ناحیه توریستی (سياحتى) خواهد داشت.

وی افزود: "در مسير اين آبدۀ تاريخى، سرکها خامه است و حتی در چهل برج هیچگونه امکانات مانند هوتل، مهمانخانه و دیگر خدمات توریستی وجود ندارد."

به گفتۀ احمدى،  سالانه در بهار و تابستان هر هفته دو الى سه بار اتباع خارجى به شکل گروهى و انفرادى از اين قلعه ديدن ميکنند و درصورتى که بازسازى شود و تسهيلات ديگرفراهم گردد، نه تنها مردم منطقه، بلکه دولت نيز عايد خوبى خواهد داشت.

اين عضو شوراى ولايتى علاوه کرد که دولت، بايد اين برج ها را براى مردم و جهان معرفى کند که همچو آبده هاى تاريخى وجود دارد و بيانگر تاريخ و فرهنگ کشور است؛ تا جهانگردان، علاقمند شوند و بيشتر از اين ساحات ديدن نمايند.

اما عبدالاحد عباسى رييس آبدات تاريخى وزارت اطلاعات و فرهنگ گفت که قرار است امسال قرارداد کمک مالى بين وزارت و يونسکو (سازمان فرهنگى ملل متحد) امضا شود، که بر اساس آن آبده هاى تاريخى افغانستان به شمول "چهل برج" باميان ترميم، بازسازى و محافظت خواهد شد.

وى در مورد زمان امضاى قرارداد و مبلغ پول، توضيح نداد و به پژواک گفت که يکمبلغ اين پول، براى ترميم برج هاى منطقۀ چهل برج يکاولنگ که بيشتر در معرض آسيب قراردارد، مصرف خواهد شد.

عباسى علاوه کرد که دو تن، بخاطر محافظت اين برج تاريخى نيز استخدام خواهند شد.

اما رييس آبدات تاريخى وزارت اطلاعات و فرهنگ  گفت:  ((ما به تنهايى نمى توانيم از هر آبدۀ تاريخى حفاظت کنيم و در آن محافظ توظيف نماييم؛ آثار تاريخى متعلق به مردم است و اين وظيفۀ فرد  فرد کشور است که از آبده هاى تاريخى و فرهنگى خود حفاظت نمايند.))

باميان، ساحات تاريخى و باستانى از جمله مجسمه هاى مخروبۀ بودا، بیش از سه هزار مغاره در اطراف آن،  بند امير، درۀ اژدر، شهرهاى غلغله و ضحاک، منطقۀ فيروزبهار، استوپۀ کليگان و قلعه هاى گوهرگين، کافرى و چهل دختران دارد که به گفتۀ مردم، با بازسازى و فراهم آورى تسهيلات، سياحان بيشترى جذب شده و مردم و دولت عايد خوبى خواهند داشت.

از اين جمله، مجسمه هاى مخروبۀ بودا، مغاره هاى اطراف آن و شهر غلغه، ثبت يونسکواست که آبده هاى جهانى محسوب ميشوند.

گفتنى است که مردم، سال گذشته از وضعيت ناگوار شهر تاريخى "ضحاک" نيز ابراز نگرانى نموده و خواستار بازسازى و نگهدارى آن گرديده بودند.

ازاين شهر که در جنگهاى گذشته به حيث پايگاه هاى نظامى استفاده ميشد، طى سه دهه جنگ با اصابت بمب، راکت و توپ  صدمه ديده  و بخصوص در ده سال اخير، به اثر برفبارى و عدم حفاظت درست، در معرض تخريب بيشتر قرار گرفته است.

شهر ضحاک، در فاصلۀ حدود ٣٠ کیلومتری شرق مرکز بامیان وهمسرحد با ولسوالی شیبر و دریک تپه به ارتفاع ١٥٠ متر واقع است. اين ساحه، حدود يک و نيم کيلو متر طول و يک کيلو مترعرض دارد. چهارطرف آنرا کوه احاطه نموده و فقط يک راه پياده رو وجود دارد که آنرا بايد حدود نیم ساعت پيمود تا به بالای تپه رسيد.

اطراف شهر با ديوارهاى ضخيم و پنج برج ترصد احاطه گرديده و ده ها باب منزل قديمى با ديوارهاى بلند که از خشت پخته ساخته شده است؛ جلب توجه ميکند. اين شهر به نام  ضحاک ماردوش مسمى است و مربوط دورۀ قبل از اسلام بوده و احتمالاً پيروان بودا در آنجا زيست داشته اند.

اما اکثر اين ساحات، قدامت شانرا از دست داده و حالا در این شهر، به جز دیوارها و خانه های مخروبه، چیز دیگرى به نظر نمیرسد؛ فقط چند خانۀ محدود به چشم ميخورد که آن هم، بخاطر عوامل طبیعی برف و باران، درحال از بین رفتن است.

گزارش های مربوطه:

تبصره کنيد

اعلانات

Advertisement