د پژواک خدمتونه

د انځورونو څانګه

د ولس غږ کلتوري پروګرامونه

د ټاکنو خبري پوښښ

د کانونو په اړه ځانګړې پاڼه

Afghan Peace Process Special Page

د پژواک د سوداګريزو اعلانونو خدمتونه

Daily Newsletter

Language
Sending Time (GMT / Kabul time)

هلمند کې له ښځو سره تاوتریخوالی ډېر شوی

هلمند کې له ښځو سره تاوتریخوالی ډېر شوی

Jun 20, 2016 - 12:41

لښکرګاه (پژواک، ٣١ غبرګولى ٩٥): په هلمند ولايت کې د ښځو پر وړاندې د تاوتريخوالي پېښې مخ په ډېرېدو دي او په بېلابېلو برخو کې يې حقونو ته اړينه پاملرنه نه کېږي.

د هلمند د بشري حقونو د خپلواک کمېسیون د ښځو د برخې مسوولې فاطمې عابدي پژواک خبري اژانس ته وويل چې د روان کال له پيله تر اوسه د ښځو پر وړاندې د تاوتريخوالي ٢٨ پېښې ثبت شوې دي.

هغې وويل چې له يادو پېښو ځيني يې حل شوې دي او ځيني لا هم په خپل حال پاتې دي.

د هغې په وينا، سره له دې چې په تېرو کلونو کې د ښځو د حقونو په برخه کې بې شمېره پروګرامونه ترسره شوي خو د ځايي دودونو، نا امنۍ او بېسوادۍ له امله اوس هم د ښځو پر وړاندې د تاوتريخوالي کچه لوړه ده.

د عابدي په خبره، له بل پلوه يو شمېر سړي پر نشه يي توکو روږدي دي چې له امله يې ښځې اړې کېږي څو د کور لپاره نفقه هم پيدا کړي.

هغې زياته کړه: ((دا د يوې ښځې لپاره ډېره سخته ده چې د خاوند په شتون کې د کور لپاره، هم د کور او هم د بيرون کار وکړي، داسې حالات پر ښځو ډېر فشار راوړي.))

عابدي اندېښنه وښوده چې اوس هم په يو شمېر سيمو کې ځيني کسان خپل کم عمره لوڼې د پيسو لپاره د پاخه عمر او يا هم پر نشه يې توکو روږدو کسانو ته ودوي.

دغه راز په هلمند کې د بشري حقونو د خپلواک کمېسيون د سيمه ييز دفتر مشر بلال احمد صديقي هم پژواک ته وويل چې په دې وروستيو کې په دغه ولايت کې د ښځو پر وړاندې تاوتريخوالی ډېر شوی دی.

صديقي زياتوي: ((ډېرې ښځې همدا اوس هم له ګڼو ستونزو سره مخ دي، خو دوى حد اقل دومره هم نه شي کولاى چې خپل مشکلات له موږ سره ثبت کړي.))

هغه هم نا امني، پر نشه يي توکو روږدېدا، سيمه ييز دودونه او ناپوهي د ښځو پر وړاندې د تاوتريخوالي لوى لاملونه په ګوته کړل.

ده وويل: ((همدا اوس اړتيا ده چې ډېرو سيمو ته بايد موږ سفرونه وکړو تر څو د ښځو د حقوقو په برخه کې کار وکړو خو د نا امنۍ او ځينو نورو ستونزو له امله دا کار نه شو کولاى.))

د صديقي د معلوماتو له مخې، د هلمند په ډېرو سيمو کې نجونې نه شي کولاى زده کړې وکړي چې دغه کار به يې په راتلونکي کې له سختو ګواښونو سره مخ کړي.

په هلمند کې د ښځو چارو رييسې جمیلې نیازۍ هم پژواک ته وويل چې په دغه ولايت کې اوس هم د ښځو پر وړاندې ډېرې ستونزې دي.

دې وويل: ((په ځينو ولسواليو کې اوس هم ډول ډول ځورونې، طلاق، په کم عمر کې واده او داسې نورو پېښو د ښځو پر وړاندې تاوتريخوالي کچه ډېره لوړه کړې ده.))

که څه هم هغې د ښځو پر وړاندې د سږ کال د تاوتريخوالي ارقام په ډاګه نه کړل خو زياته يې کړه: ((موږ د امن خونې نه لرو، ځيني ښځې مې تربيت اطفال ته لېږلې دي او ځيني قضيې مې عدليې ارګانونو او حقوق بشر ته لېږلې دي تر څو حل شي.))

دې ټينګار وکړ چې حکومتي ادارې، ديني عالمان، قومي مشران او خلک بايد له دوی سره د ښځو پر وړاندې د تاوتريخوالي د کمولو په برخه کې مرستې وکړي.

د اړوندې موضوع په اړه په دغه ولايت کې د بي بي زرې په نوم يوې ٣٠ کلنې ښځې پژواک ته وويل: ((شپږ اولاده لرم، خاوند مې پوډري دى، اته کاله کېږي چې پوډر څکوي، د هغه له لاسه مې هره ورځ وهل خوړل او د کور ټول شيان يې رانه يووړل او خرڅ يې کړل.))

بي بي زرې وويل چې له يو کال راهيسې يې خاوند لادرکه دى او د کورنۍ ټول مسووليتونه یې پر غاړه دي.

دې زياته کړه: ((زه اوس حقوق بشر ته راغلې يمه تر څو دوه زامن مې په روزنتون کې شامل کړي ځکه چې دوى ټول له درس نه پاتې دي.))

هغې د يوې پوښتنې په ځواب کې وويل: ((زه په يوه خراب کور کې ژوند کوم، د خلکو کالي په مزدورۍ ګنډم او په دې باندې بيا خپله ګوزاره کوو.))

بي بي زرې وويل چې تر اوسه هېڅ ارګان ورسره مرسته نه ده کړې.

دغه راز په هلمند کې د مدنې تولنې غړې هديې هلمندي پژواک ته وويل چې په دولتي ادارو کې جندر نه دى مراعت شوى.

دې وويل: ((ما هغه ورځ دا مسئله له ولسمشر سره هم شريکه کړه، که چېرې ښځو ته په دولتي ادارو کې د نارينه په څېر ونډه ورکړل شي نو تر ډېره به د ښځو پر وړاندى د تاوتريخوالي مخه ونيول شي.))

د هلمند د والي وياند عمر ځواک هم وويل چې په دغه ولايت کې د ښځو پر وړاندې د تاوتريخوالي پېښې شته دي.

خو هغه وويل چې ولايت مقام تل هڅې کړې تر څو د بېلابېلو پروګرامونو په ترسره کولو سره په دغه ولايت کې د ښځو پر وړاندې د تاوتريخوالي کچه را ټيټه کړي.

د لويې څارنوالۍ د معلوماتو له مخې، په تېرو شپږو کلونو کې په هېواد کې د ښځو پر وړاندې د تاوتريخوالي ٩٦٠٠ پېښې يواځې په دې برخه کې له ځانګړې څارنوالۍ سره ثبت شوې دي چې وژنې او جنسي بريدونه دي.

ورته راپورونه:

نظر ورکړئ

اعلانونه

Advertisement