د پژواک خدمتونه

د انځورونو څانګه

د ولس غږ کلتوري پروګرامونه

د ټاکنو خبري پوښښ

د کانونو په اړه ځانګړې پاڼه

Afghan Peace Process Special Page

د پژواک د سوداګريزو اعلانونو خدمتونه

Daily Newsletter

Language
Sending Time (GMT / Kabul time)

له افغانستان څخه ایران او پاکستان ته د ډالرو قاچاق د افغانۍ ارزښت ټيټېدو یو لامل دی

له افغانستان څخه ایران او پاکستان ته د ډالرو قاچاق د افغانۍ ارزښت ټيټېدو یو لامل دی

May 21, 2019 - 19:36

کابل (پژواک، ۳۱غویی ۹۸): د صرافانو ټولنه وايي چې د روان کال له پیله تراوسه د ډالر پر وړاندې د افغانۍ ارزښت له افغانستان څخه ایران او پاکستان ته د ډالرو قاچاق او ځینو نور لاملونو له امله، اوه سلنه ټیټ شوی دی.

د کابل ښار د شهزاد سرای د معلوماتو له مخې، د ١٣٩٨ کال وری په درېیمه د یو ډالر ارزښت ۷۵.۶ افغانۍ و؛ خو نن (غویی ۳۱مه) ۸۰.۶۰ افغانۍ ده.

د کابل ښار د شهزاده سرای د صرافانو ټولنې مرستیال حاجي دادګل پژواک خبري اژانس ته وویل چې د ډالرو پر وړاندې د افغانۍ ارزښت لوېدل کورني او بهرني لاملونه لري.

هغه د بهرني اړخ په اړه وویل: ((له نږدې یوې نیمې میاشتې راهيسي زموږ د ګاونډیو هېوادونو پاکستان او ایران اسعار بد وضعیت لري او پر افغانۍ یې مستقیم اغېز کړی دی؛ ځکه د دواړه هېوادونه له افغانستان سره اوږده پوله لري، په زیاته کچه ډالر له افغانستان څخه یاد هېوادونو ته په قاچاقي ډول لېږدول کېږي.))

د شهزاده سرای له معلوماتو سره سم د روان کال وري میاشت کې یو ډالر په ۱۳۵ک لدارې تبادله کېده، خو اوس ۱۵۰ کلدارو ته لوړ شوی دی.

همداراز د سرچينې د معلوماتو له مخې، د روان کال په وري میاشت کې یو امریکايي ډالر په ۱۳۵۰۰ ایراني تومانو، خو نن ۱۵۰۰۰ تومانه تبادله کېږي.

دغه راز دادګل یادونه وکړه چې له پخوا د فراه، بادغیس او نیمروز په ډېری سیمو کې ایراني تومان او پکتیا، پکتیکا، ننګرهار، غزني، کندهار، اروزګان، نورستان او کونړ ولایتونو کې پاکستانۍ کلدارې په مستقیم او غیرمستقیم ډول په معاملاتو کې کارول کېږي چې دې کار هم د افغانۍ پر ارزښت ناوړه اغیز کړی دی.

هغه وویل چې د هېواد وروستی سیاسي وضعیت سم نه دی، په ځانګړې توګه هره اونۍ د هېواد په ګوټ  ګوټ کې یو سوداګر اختطاف کېږي او ترور کېږي چې په دې کار سره سوداګر زړه تورن شوي او خپلې پانګې ډالرو ته اړوي او له افغانستان څخه یې بهر کوي.

د کابل پوهنتون د اقتصاد پوهنځي استاد تاج محمداکبر وویل چې د ټولو لاملونو ترڅنګ، د وارداتو او صادراتو ترمنځ لوړ بیلانس، اقتصادي ستونزې، د هېواد سیاسي او امنیتي وضعیت خرابېدل، په دې وروستیو کې ایران او پاکستان د خپلو اسعارو د ارزښت ښه کېدو لپاره له افغانستان څخه په زیاته اندازه ډالر قاچاق کوي چې باید مخنیوی یې وشي.

هغه وړاندیز وکړ چې حکومت باید هېواد ته دننه د پانګو پر جذب سربېره بنسټیزې پروژې تر لاس لاندې ونیسي؛ د ډالرو د قاچاق مخه دې ډب کړئ، د هېواد په کومو ولایتونو کې چې د یادو دواړو هېوادونو بانکنوټونه چلښت لري، د دې چارې مخنیوی دې وکړي.

د افغانستان مرکزي بانک ویاند ایمل هاشورهم وویل: ((د امنیتي او سیاسي مسایلو په څېر نور لاملونه لکه د پاکستاني کلدارو او ایراني تومانو ارزښت ټيټوالی د دې لامل شوي څو د ډالر پر وړاندې د افغانۍ ارزښت ټیټ شي؛ ځکه موږ له یادو دواړو هېوادونو په زیاته کچه واردات لرو، همدا واردات سبب کېږي چې له افغانستان څخه ډالر یادو هېوادونو ته ولېږدول شي.))

نوموړي په دې اړه چې لا هم د افغانستان په ځینو سرحدي ولایتونو کې د یادو هېوادونو پولي واحد چلښت لري او ګاونډي هېوادونه له دې وضعیت ګټه پورته کوي او له افغانستان څخه ډالر وباسي او ولې یې مخنیوی نه کوي؟ داسې ځواب ورکړ: ((بیا هم په ټینګار وایم چې د ډالرو د لېږد مخه له دې کبله نه شو نیولی چې موږ له یادو هېوادونو واردات کوو.))

نوموړي په دې اړه چې ولي مرکزي بانک د هېواد په ځینو ولایتونو کې د پاکستاني کلدارو او ایراني تومانو د چلښت مخنیوی نه کوي؟ وویل: ((له بده مرغه باید ووایم چې د هېواد په ځینو ولایتونو کې زموږ هېوادوال په خپلو ورځنیو معاملاتو کې د یادو هېوادونو له اسعارو کار اخلي او له بده مرغه چې قانون کې داسې ماده نه لرو چې دا کړنه جرم وګڼي او موږ یې له مخې خلک مجازات کړو.))

د هغه په خبره، د اوږدمهال لپاره د افغانۍ ارزښت لوړولو لپاره باید د صادراتو کچه لوړه شي او کورني تولیدات زیات شي؛ خو د لنډې مودې لپاره مرکزي بانک هڅه کوي څو بازار ته د ډالر وړاندې کولو ستراتیژي له مخې، د افغانۍ ارزښت انډول وساتي.

هغه زیاته کړه چې د افغانستان مرکزي بانک د روان کال له لومړیو تر دې دمه ۸۵۰ میلیونه امریکايي ډالر بازار ته عرضه کړي او دا لړۍ دوام لري.

نوموړي د دې پوښتنې په ځواب کې چې ایا د افغانۍ ارزښت به د ډالرو پر وړاندې نور هم راټیټ شي؟ وویل: ((موږ په داسې وضعیت کې یو چې وړاندوینه یې شونې نه ده، ښايي کنټرول شي او یا د افغانۍ ارزښت نور هم راولوېږي.))

نښه: 

ورته راپورونه:

نظر ورکړئ

اعلانونه

Advertisement