د پژواک خدمتونه

د انځورونو څانګه

د ولس غږ کلتوري پروګرامونه

د ټاکنو خبري پوښښ

د کانونو په اړه ځانګړې پاڼه

Afghan Peace Process Special Page

د پژواک د سوداګريزو اعلانونو خدمتونه

Daily Newsletter

Language
Sending Time (GMT / Kabul time)

"افغانستان کې له فساد سره د مبارزې برخه کې د پرمختګونو تر څنګ ناکامۍ هم موجودې دي"

"افغانستان کې له فساد سره د مبارزې برخه کې د پرمختګونو تر څنګ ناکامۍ هم موجودې دي"

Dec 09, 2019 - 17:28

کابل(پژواک، ۱۸ ليندۍ ۹۸): له فساد سره د مبارزې د نړيوالې ورځې په مناسبت کابل کې د جوړې شوې غونډې ګډونوالو وویل چې افغانستان کې له فساد سره د مبارزې په برخه کې د پرمختګونو تر څنګ ناکامۍ هم شتون لري.  

د افغانستان روڼتيا څار بنسټ په نوښت د دسمبر د نهمې په مناسبت دغې جوړه شوې غونډه کې د یو شمېر افغان چارواکو تر څنګ ځینو بهرنیو مېلمنو هم برخه لرله.

د ولسمشر دويم مرستيال سرور دانش په دغه ناسته کې وويل، د دې پر ځای چې د ځينو کړنو په تړاو تشريفاتي ناستې وشي، ښه به دا وي چې وضعيت په منصفانه ډول وڅېړل شي، حل لارې ورته ولټول شي او داسې تګلارې جوړې شي چې د فساد په مخنیوي کې موثریت ولري.

هغه زياته کړه:" له فساد سره مبارزه هغه څه نه دي چې موږ ته له غرب څخه راوړل شوی فرهنګ دی، نه؛ د اسلام تاريخ په دې ګواه دی چې د حضرت محمد (ص) او خلفای راشدينو په حکومتونو کې دا شرعي او حقوقي قاعده وه چې «من این لک هذا؟» دا مال او شتمني دې له کومه کړه؟ له هرچا به پوښتنه کېده، موږ بايد خپل ديني قواعد هير نه کړو."

د ده په وينا، له فساد سره د حکومت د پياوړې ارادې شتون، د بيان ازادۍ ته درناوی، اطلاعاتو ته د لاسرسي قانون توشيح، له فساد سره د مبارزې قانون توشيح، له فساد سره ملي ستراتيژي جوړول، د اداري فساد د درنو جرمونو د محاکمې د مرکز جوړول، د څېړنې عالي ادارې جوړول، د قانون حاکميت د عالي شورا جوړول، په لويه څارنوالۍ کې له فساد سره مبارزې د مرستيالۍ ايجاد او د فساد مخنيوي په موخه د حقوقي چوکاټ جوړول هغه کړنې دي چې د ملي يوالي حکومت په تېرو پنځو کلونو کې کړې دي.

خو دانش زیاتوی:" په دې اړه چې ايا موږ په دې برخه کې خپلو موخو ته رسېدلي يو؟ په صراحت سره وايم چې موږ تر اوسه خپلو موخو ته نه يو رسېدلي او ډېر واټن لا پاتې دي؛ موږ د پرمختګونو تر څنګ ځينې ناکامۍ هم لرو؛ د اداري فساد په برخه کې د نظام جوړونې او بنسټ جوړونې، له فساد سره د مبارزې د خپلواکې ادارې د جوړولو او په دې برخه کې د اړوندو ارګانونو ترمنځ د همغږۍ د رامنځته کولو په برخه کې ناکام يو."

د ولسمشر دويم مرستيال له فساد سره د مبارزې په برخه کې د نړيوالې ټولنې له مرستو او همکاريو مننه وکړه خو زياته یې کړه، د دې لپاره چې په هېواد کې په ټوليز ډول د فساد جرړې وايستل شي د نړيوالې ټولنې لا ډېرو مرستو او په دې برخه کې د لا ډېرې همغږۍ رامنځته کېدو ته اړتيا ده.

د افغانستان د روڼتيا څار بنسټ مشر سيد اکرام افضلي په دغه ناسته کې وويل:"په تېرو اتلسو کلونو کې له افغانستان سره په ميلياردونو ډالره مرسته شوې، يوازې امريکا له افغانستان سره ۱۳۵ ميليارده ډالره مرسته کړې، خو فقر په لوړېدو دی، اقصادي وده له رکود سره مخ ده،امنيتي وضعيت مخ پر خرابېدو دی او د نشه یي توکو قاچاق ورځ تر بلې ډېريږي، په ټوله کې د افغانستان ټيکاو له ګواښ سره مخ دی؛ چې لامل يې فساد دی."

د ده په وينا، له دې سره سره چې د ملي يوالي حکومت د فساد د مخينوي په برخه کې ځينې کړنې کړي، خو په هغه کچه چې د فساد پرضد مبارزه اړينه ده کار نه دی شوی او قوانين يوازې د کاغذ پر مخ پاتې دي.

هغه د اداري فساد د مخينوي په برخه کې د خپلواکو مدني بنسټونو رول مهم وباله او ويې ويل:"مدني ټولنې د ډيموکراسي يو له اصلي ارکانو څخه دی، که موږ داسې بنسټونه ولرو چې په خپلواکه توګه وکړي شي، د فساد جرړې وڅېړي او د مخنيوی لپاره يې حل لارې وړاندې کړي؛ تر ډېره بريده به په هېواد کې د فساد مخه ډب شي."

په افغانستان کې د اروپايي ټولنې سفير پيري مايدون په دغه ناسته کې وويل:" که په ټوله کې د فساد د مخينوي په برخه کې جديت نه وي، دغه شومه پديده به هر څه تخريب کړي، نا امني به ډېره شي، اقتصادي وضعيت به له رکود سره مخ شي او د نشه يي توکو او انسانانو قاچاق به ډېر زيات شي."

دی زياتوي، د اسيا بنسټ د يوې سروې موندنې ښيي چې د هېواد ۸۰ سلنه کسان له فساده سرټکوي چې دا د اندېښنې خبره ده.

د هغه په وینا، په افغانستان کې د فساد د مخينوي په برخه کې منظم حقوقي چوکاټ رامنځته شوی، خو اړينه ده چې د فساد مخنيوي په برخه کې لا ډېرې عملي  کړنې وشي.

په کابل کې د ډنمارک سفير مايکل لند په نننۍ ناسته کې وويل:"فساد د يوې ټولنې زهر دی او له بده مرغه فساد له هره اړخه د هېواد اهميت او اعتماد له منځه وړي؛ زموږ په هېواد کې هم فساد وو او موږ ۳۵۰ کاله له فساد سره مبارزه وکړه او اوس يو له هغو هېوادونو څخه دی چې فساد په کې په نشت حساب دى."

دی زياتوي، د دې لپاره چې د فساد مخه ډب شي اړينه ده چې د معافيت فرهنګ له منځه يوړل شي او داسې تګلارې جوړې شي چې د فساد مخنیوی وکړي.

هغه په دې برخه کې د ډنمارک هېواد د لا ډېرو مرسته ژمنه هم وکړه.

په کابل کې د انګلستان د سفارت سرپرست لور کلس وويل:"که موږ غواړو چې افغانستان له بهرنيو مرستو خلاص او پر ځان بسياينې ته ورسيږي، بايد د فساد مخه ونيسو او داسې کړنې ترسره کړو چې زموږ راتلونکی تامين کړي."

د ده په وینا، د فساد د مخينوي په برخه کې په شفاف ډول حساب ورکول، کولای شي تر ډېره د فساد مخه ډب کړي.

نښه: 

ورته راپورونه:

نظر ورکړئ

اعلانونه

Advertisement